Diehtát go goas Bergena salutt-árbevierru álggii miessemánu 17. beaivvi?

17.miessemánu saluhtta

Leat máŋga mearkka das ahte lea 17. mai i Bergen. Bunádat mat dáistalit biekka vuostá, jiekŋa mii suddá ovdal go don gearggat máksit, ja álbmot mii lávlu álbmotlávlla mas lea sihke allaáiggálašvuohta ja duohta duoddara patos. Muhto lea okta ášši mii duođaid oažžu bergenlaččaid rabčime čalmmiid, namalassii saluhtta. Das ii leat dušše jietna - das lea maid historjjálaš váikkuhus.

Go don gorgŋet, de dieđát gos don leat

Allerede i 1827 kan en lese i avisene at 17. mai ble markert med salutt fra kanonene på Bergenhus. I 1835 kunne man også høre salutt fra Fløyen for første gang.

1855 aviissain muitaluvvo ahte buot "leve!"-čuorvvassániid prosesjonaid vuolde čuvvo saluhtta sihke Våge fatnasis ja Fløyen fatnasis oktanaga. Ja 1866 bođii vuosttaš háve saluhttu Skansenis, mii dalle lei priváhta opmodahkan. Ovdáneapmi jotkkii, ja 1879:s ledje sihke Skansenis ja Sydneshaugenis iđit- ja eahkedisaluhtta.

Salutt fra Bergenhus på begynnelsen av 1900-tallet.

Virggálaš dearvvahusat

Disse tidlige saluttene var riktignok litt uorganiserte kanonskudd, men alt i 1880 ble den første offentlige salutt avfyrt fra Bergenhus festning, den gang klokken 13 og ikke 12 som i dag. BT fortalte: «Klokken 1 gaves for første gang ved vor Grunnlovsfest offisiell Salutt fra Festningen». Denne ble besvart både «af Skibe paa den ydre Havn og af et improviseret Batteri der var anbragt i Stenbruddet under Fjeldvejen.»

Ja 1912:s bođii viimmat ortnet ahte Skansenis báhččet saluhttaid maŋŋil go Torgallmenningen nammasaš báikkis ledje dadjan "leve!" Eidsvoll-olbmuid muitun ja sii ledje measta lávlon čađa "På Eidsvoll stander". Prográmmas 1912 sáhtii lohkat ná: "Ved Begyndelen af siste Vers aabnes Salutten fra Fløyfjellet, Flaggene sænces, og Publikum blotter sine Hoveder".

Salutten fra Skansen hører med til en bergensk 17. mai, selv om det ofte har vært spetakkel rundt den. Her fra begynnelsen av 1900-tallet.

Kritikk og pjolterglass

Diehttelas eai buohkat liikon dasa. Skansenis bidje biillavuodjenbihtáid skábevuovdái soahtejagiid, ja ássit uhkidedje diggeáššiiguin. Deaddilanbárrut mihtiduvvojedje, váidagat čállojedje ja fuolat ilmmuhuvvojedje. Muhto Bergen ii ložžet iežas dainna go gáhkket glássaide. Sátnejođiheaddji Aug. D. Michelsen gesii dan čoahkkái ovttain cealkagiin mii ain bissu gávpoga muittus: "I Bergen skal pjolterglassene stå på bordet Søttendes, ikke i skapet. " Ja de lei ge ášši rievtti mielde čoavdašuvvan?

Bergen 17. Miessemállása lea guhkes historjá. Govas lea Skansen čájáhus 2014:s.

Eanet go dušše falleheapmi

Vaikke vel saluhtta lea ge okta álbmotbeaivvi eanemus čalbmáičuohcci osiin, de lea dat oassi stuorát buollašiid ja čuovggaid árbevierus. 1800-lohku nammasaš áiggis čuovggai illu gávpoga váriin - smávva dollasajit mat čájehedje friddjavuođa ja searvevuođa. Maŋŋil bohte romeralaš čuovggat ja gásalámppat mat čuovggas čálle "17de Mai". Ja čuovggat leat álo leamaš fárus.

Muhto eai leat olus eará áššit mat cuvket nu mo albma salutečuorvvas, mii gullostallá Bergen gáhtaid ja gáhtaid nalde. De mii diehtit ahte dál lea Máidnu!